Logo projektu i napis Feminatywa polsko-ukraińska. Tło jasnoróżowe

Przestrzeń dialogu kobiet na wirtualno-kulturalnej mapie Wrocławia

Imperatyw: Feminatyw

Wielkie narracje zarówno te dotyczące historii, polityki, jak też kultury czy życia codziennego stworzone zostały przez mężczyzn. Formy mówienia narzucają formy myślenia – o świecie i roli człowieka, którą pełni on w jego obrębie. Temat ten omawiany jest od dawna, a potrzeba przeciwstawiania się patriarchalnej wizji rzeczywistości jest wyrażana i eksplikowana od lat. Męska narracja dotyczy także relacji polsko-ukraińskich – postrzegamy ją przez pryzmat zdarzeń historycznych, wielkich sojuszy i zdrad politycznych, za którymi stała męska część świata. Gdzie w tym wszystkim kobiety? Ta druga połowa, która wciąż musi domagać się równego istnienia nie tylko w zmieniającej się rzeczywistości, ale i w języku, który o niej opowiada?

Polki, Ukrainki – pisarki, artystki, aktywistki, polityczki, historyczki, matki, żony i kochanki, córki, przyjaciółki, pracowniczki – jak one widzą złożone wzajemne relacje pomiędzy naszymi państwami? Co mają do powiedzenia jako reprezentantki wymienionych wyżej zawodów i społecznych ról? Oddajemy im głos.

Komitywa

Feminatywa to komitywa feministyczna, wirtualna przestrzeń, w której Polki i Ukrainki będą mogły ze sobą rozmawiać. Nikogo nie dziwi już w Polsce obecność ukraińskich migrantek zarobkowych. Uchodźczyni przekraczająca nielegalnie polsko-ukraińską granicę jest główną bohaterką Watahy (polskiej produkcji HBO), a serialowe Swietłany i Tetiany podbijają serca polskich widzów. Czy oprócz popkulturowych serialowych obrazków, schematycznych wizerunków etnograficznych przedstawiających Ukrainki w wyszywankach z długim warkoczem lub stereotypowego wyobrażenia: „Ukrainka-sprzątaczka” wiemy coś więcej o naszych wschodnich sąsiadkach?

Czy literatura może pomóc nam w oswajaniu nowego kształtu świata po/w trakcie pandemii i odpowiedzi na pytanie: „co przed nami”? Czy tak samo rozumiemy wyzwania współczesności?
Chcemy przypominać wrocławianom i wrocławiankom, że obok nich mieszkają ludzie, których dotyczą światowe konflikty zbrojne i wykluczenie. Wśród negatywnych skutków epidemii koronawirusa możemy spodziewać się nasilenia tendencji konserwatywnych, zwrotu do XIX-wiecznego myślenia o roli państwa i narodu oraz powrotu do tradycyjnego postrzegania ról płciowych. Chcemy więc rozmawiać o prawach człowieka, o mocy, sprawczości, ale i problemach kobiet – Polek i Ukrainek. O zagadnieniach, które dotyczą nas – Polki i Ukrainki jako sąsiadki, ale i o tych bolączkach, które mają wymiar ponadnarodowy, jak zmiany klimatyczne, których skutkiem są masowe migracje i kryzys uchodźczy, czy też coraz silniejsze tendencje autokratyczne stanowiące zagrożenie dla państw demokratycznych. Przede wszystkim jednak, chcemy rozmawiać o dobrej literaturze w szerokim gronie pisarek, poetek, aktywistek, dziennikarek, artystek i intelektualistek.

Liczymy na to, że FEMINATYWA stanie się platformą dialogu, a dzięki rozmowie, bliższemu poznawaniu się Polek i Ukrainek, Polaków i Ukraińców oraz wzajemnym popularyzowaniu swoich kultur i literatury stworzymy nową jakość na mapie kulturalnej Wrocławia.

FEMINATYWA POLSKO-UKRAIŃSKA jest niejako „dzieckiem” Miesiąca Spotkań Autorskich we Wrocławiu, festiwalu literackiego organizowanego równocześnie w Polsce, Czechach, na Słowacji i Ukrainie, który w bieżącym roku z powodu epidemii koronawirusa nie mógł się odbyć. Zamknięcie granic szczególnie przypomniało o podziale na kraje Schengen i te, które do strefy Schengen nie należą. Chcąc symbolicznie przekroczyć ową granicę, zapraszamy do dyskusji online. W sieci nie ma granic, a literatura i kultura to najlepsza przestrzeń do budowania relacji i dyplomacji publicznej.


Program

Spotkania polsko-ukraińskie w sieci (transmisja na profilu fb i YT Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu, Centrum Biblioteczno-Kulturalnego FAMA oraz Mediateki).

SPOTKANIE 1 | 18.09 |18:00

Czy wojna obchodzi kobiety? Konflikty zbrojne w najnowszej literaturze polskiej i ukraińskiej

  • Haska Shyyan | autorka książki Behind the back
  • Małgorzata Rejmer | autorka reportażu Błoto słodsze niż miód. Głosy komunistycznej Albanii
  • Ołeksandra Iwaniuk | autorka książki Amor(T)E
  • Moderatorka: Olga Chrebor | tłumaczka, aktywistka, menedżerka kultury, Pełnomocniczka Prezydenta ds. mieszkańców pochodzenia ukraińskiego
  • Tłumaczka: Anna Ursulenko

SPOTKANIE 2 | 25.09 |18:00

Być kobietą, być kobietą! O postrzeganiu kobiet w przestrzeni artystycznej

  • Marta Frej | malarka, ilustratorka, aktywistka, prezeska fundacji Kulturoholizm (PL)
  • Maria Peszek | wokalistka, autorka tekstów, aktorka teatralna i filmowa (PL)
  • Natalia Śniadanko | poetka, pisarka, dziennikarka, tłumaczka, autorka książek Lubczyk na poddaszuAhatanhel oraz Kolekcja namiętności (UA)
  • Dana Vynnytska | kompozytorka, wokalistka i pianistka, liderka zespołu Dagadana (UA)
  • Moderatorka: Kaja Puto | publicystka i redaktorka zajmująca się tematyką Europy Wschodniej oraz migracji
  • Tłumaczka z języka ukraińskiego: Anna Ursulenko
  • Tłumaczka na język migowy: Aleksandra Szalek-Palmowska

SPOTKANIE 3 | 23.10 |

Migrantki, uchodźczynie, współczesne nomadki

SPOTKANIE 4 | 30.10 |

Jutro może być za późno – aktywistki na rzecz praw człowieka

  • Tamila Taszewa | zastępczyni Stałego Przedstawicielstwa Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krym, aktywistka broniącą praw człowieka, założycielka i prezeska organizacji pozarządowej Crimea SOS, laureatka Polskiej Nagrody im. Sérgia Vieiry de Mello 2019
  • Janina Ochojska-Okońska | posłanka Parlamentu Europejskiego, polska działaczka humanitarna, założycielka i prezeska Polskiej Akcji Humanitarnej, laureatka wielu nagród polskich i zagranicznych, wyróżniona m. in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
  • Tłumaczka z języka ukraińskiego: Anna Ursulenko
  • Tłumaczka na język migowy: Aleksandra Szalek-Palmowska

SPOTKANIE 5 | 20.11 |

Kobiety objaśniają mi świat. Kobiece narracje w literaturze współczesnej

SPOTKANIE 6 | 27.11 |

Królowe-matki. Gdyby kobiety rządziły światem

Więcej informacji o projekcie: Centrum Biblioteczno-Kulturalne FAMA
Wydarzenie na Facebooku.