Polecamy dziesięć powieści, których akcja rozgrywa się we Wrocławiu. Dzięki nim nie ruszając się z fotela spotkacie dawnych i współczesnych mieszkańców stolicy Dolnego Śląska i wybierzecie się na spacer po mieście – i to nie tylko w przestrzeni, ale też i w czasie! Artykuł przygotowała Magdalena Nawrocka z Filii nr 5.

Piotr Adamczyk, Dom tęsknot

Nostalgiczna, pełna magii i ciepłego humoru opowieść o domu, rodzinie, pamięci i przemijaniu, a przede wszystkim o losach mieszkańców jednej wrocławskiej kamienicy, w których jak w soczewce skupiły się paradoksy trudnej powojennej historii. Bohaterami powieści są lokatorzy poniemieckiego domu, tworzący galerię typów charakterystycznych dla powojennej stolicy Dolnego Śląska – repatrianci, niemieckie zakonnice, szabrownicy, przodownicy pracy, komunistyczni aparatczykowie. Wszyscy oni wkroczyli w obcą przestrzeń, żyją w cudzych mieszkaniach i śpią w cudzych łóżkach. W bogatej fabule powieści przeplatają się liczne wątki: kryminalny, sensacyjny, obyczajowy i miłosny. Historie uczucia rodzącego się między bohaterami, poszukiwania skarbów pozostawionych przez Niemców, układania sobie życia na gruzach starego świata przedstawione są na tle Wrocławia, który dopiero niedawno przestał być Breslau, w którym zderzają się różne kultury i narody. Powieść napisana jest piękną polszczyzną – plastyczny i żywy język stanowi jej ogromny atut.

Piotr Adamczyk, Dom tęsknot. Warszawa : Agora, 2016

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Jerzy Ambroziewicz, Zaraza

Fabularyzowany reportaż o epidemii czarnej ospy, która wybuchła we Wrocławiu w 1963 roku. Opowieść o wydarzeniu, które ze względu na ówczesną propagandę i cenzurę jest mało znane, czyta się jak najlepszy kryminał medyczny. Autorowi udało się przedstawić klaustrofobiczną atmosferę zamkniętego miasta, w którym nocami kursują karetki, a po chorych przychodzą lekarze w kombinezonach i zamykają ich w naprędce tworzonych izolatoriach. „Zaraza” jest nie tylko historią epidemii, ale także studium psychologicznym wrocławskiej społeczności oraz poszczególnych jednostek w obliczu zagrożenia.

Jerzy Ambroziewicz, Zaraza. Warszawa : Dowody na Istnienie, 2016

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Agnieszka Gil, Herbata z jaśminem

Powieść dla młodzieży i dla rodziców nastolatków. Główną bohaterką jest siedemnastoletnia Martyna, na pierwszy rzut oka szorstka, nieufna i pełna pesymizmu, w rzeczywistości jednak pragnąca akceptacji i bliskości drugiego człowieka. Dziewczyna osierocona przez matkę, wychowywana przez ojca alkoholika i jego – również niestroniącą od kieliszka – konkubinę, nie może liczyć na wsparcie w codziennych, wcale niełatwych problemach. Trudną rzeczywistość osładza jej bliska relacja z przyjaciółką oraz wędrówki po Wrocławiu – poznawanie miasta daje jej wytchnienie i pozwala odpocząć od gorzkiej codzienności.

Agnieszka Gil, Herbata z jaśminem. Warszawa : Nasza Księgarnia, 2014

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Wacław Grabkowski, Dzieci z Wilczego Kąta

Akcja powieści rozgrywa się w tytułowym Wilczym Kącie – w pobliżu Niskich Łąk, nad Odrą i Oławą. Jest to miejsce zabaw małych bohaterów – dzieci przybyłych z rodzicami z różnych stron świata lub urodzonych w powojennym Wrocławiu. Jest wśród nich Witek, syn Niemki i rosyjskiego żołnierza rozstrzelanego za dezercję. Świat dzieci – wspólnych gier, wypraw nad rzekę,

Wacław Grabkowski, Dzieci z Wilczego Kąta. Wrocław : Atut, 2004

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Jacek Inglot, Wypędzony

Głównym bohaterem powieści jest porucznik AK, który w czerwcu 1945 roku przybywa do zniszczonego Wrocławia, by tu ukryć się przed służbą bezpieczeństwa. Zatrudnia się w milicji i rozpoczyna pracę w obcym, pogrążonym w chaosie mieście. Wrocław pełen jest szabrowników, bandytów, złodziejaszków, typów spod ciemnej gwiazdy i chowających się po piwnicach byłych esesmanów. Wśród ruin przybyli ze wschodu osadnicy usiłują stworzyć namiastkę normalności. Osobiste tragedie splatają się z wielką historią. Autorowi udało się przekonująco przedstawić realia roku 1945 (między innymi dzięki wprowadzeniu w fikcyjną fabułę historycznych postaci) oraz plastycznie i sugestywnie opisać miasto – zniszczone ulice, domy, miejsca, które widujemy codziennie.

Jacek Inglot, Wypędzony : Breslau – Wrocław 1945. Warszawa : Erica, 2012

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Jolanta Maria Kaleta, Złoto Wrocławia

Wciągająca powieść sensacyjna, która przypadnie do gustu miłośnikom tajemniczych historii o poszukiwaniu zaginionych skarbów. Akcja rozpoczyna się w styczniu 1945 roku, gdy Festung Breslau przygotowuje się na atak Armii Czerwonej. Niemieccy oficerowie organizują tajną akcję wywiezienia złota złożonego w depozytach Banku Breslau. Dokumenty zawierające wskazówki dotyczące miejsca ukrycia skarbu giną, a w wiele lat po wojnie trafiają w ręce młodego pracownika wrocławskiego urzędu bepieczeństwa. Rozpoczynają się dramatyczne poszukiwania, które angażują coraz więcej osób. Powieść jest doskonałą rozywką, może też stanowić inspirację do wędrówek po Wrocławiu i Dolnym Śląsku śladami zaginionych skarbów.

Jolanta Maria Kaleta, Złoto Wrocławia. Konin : Psychoskok, 2013

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Elżbieta Krzemińska, Do widzenia, wiosno

Bohaterkami powieści są dwie nastoletnie siostry, które przeżyły powstanie warszawskie i wraz z rodzicami przyjechały do zburzonego Wrocławia. Autorka z humorem i psychologicznym realizmem opisuje ich codzienność – naukę w żeńskim gimnazjum prowadzonym przez siostry zakonne, przyjaźnie i antypatie między koleżankami, relacje z rodzicami. Książka spodoba się miłośnikom powieści obyczajowych, których ciekawi życie we Wrocławiu pod koniec lat 40. XX wieku oraz świat powojennej młodzieży – jej przeżyć, marzeń, wyboów światopoglądowych.

Elżbieta Krzemińska, Do widzenia, wiosno. Wrocław : ATUT, 2004

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Piotr Siemion, Niskie Łąki

Akcja powieści rozgrywa się w latach 80. i 90. XX wieku i stanowi interesujący portret ówczesnej wrocławskiej młodzieży. Bohaterowie snują się po ponurym i nieprzyjaznym mieście, udają, że studiują, udają, że prowadzą działalność opozycyjną, a w rzeczywistości jedynie przesiadują w knajpach tracąc czas na nic nie wnoszące rozmowy. Po kilku latach dają porwać się fali masowej emigracji do USA, marząc o łatwym zarobku. Wracają do Polski po upadku komunizmu i – z lepszym lub gorszym skutkiem – próbują odnaleźć się w nowej rzeczywistości. Losy młodych ludzi autor przedstawił na tle zmieniającego się miasta. Bardzo szczegółowo odtworzył topografię Wrocławia – w trakcie lektury czytelnik towarzyszy bohaterom we włóczęgach po Rynku, ZOO czy tytułowych Niskich Łąkach oraz obserwuje gwałtowne zmiany miejskiego krajobrazu na przełomie lat 80. i 90.

Piotr Siemion, Niskie Łąki. Warszawa : W.A.B., 2004

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Nadia Szagdaj, Sprawa pechowca

Kryminał retro. Akcja powieści rozgrywa się w Breslau w 1910 roku. Główna bohaterka, początkująca prywatna detektyw Klara Schulz, prowadzi śledztwo w sprawie tajemniczej śmierci śpiewaka, który ginie podczas spektaklu w operze. Atutem książki są dokładne opisy dawnego miasta, jego topografii i architektury. Słabą stroną jest brak realiów epoki w sferze obyczajowości – zachowanie bohaterów, ich mentalność i sposób mówienia są zdecydowanie współczesne, co odrobinę psuje klimat.

Nadia Szagdaj, Sprawa pechowca. Wrocław : Bukowy Las, 2013

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!

Janina Wieczerska, Zawsze jakieś jutro

Wciągająca, oparta o osobiste wspomnienia, historia młodych ludzi żyjących w powojennym Wrocławiu. Akcja powieści rozgrywa się na przełomie lat 40. i 50. XX wieku. Bohaterowie – grupa licealistów – przeżywają pierwsze miłości, nawiązują przyjaźnie, konfrontują swoje ideały z rzeczywistością. Ich codzienne perypetie rozgrywają się na tle realiów wczesnego PRL-u, które dla dzisiejszego czytelnika mogą wydać się dość egzotyczne: uczniowie wkuwają do matury Engelsa, po lekcjach chodzą na zebrania ZMP, zwracają się do siebie per „proszę kolegi”, a w ramach czynów społecznych odbudowują zrujnowany Wrocław. „Zawsze jakieś jutro” to świetna, pełna optymizmu powieść obyczajowa o młodości i nadziejach na przyszłość.

Janina Wieczerska, Zawsze jakieś jutro. Wrocław : Via Nova, cop. 2008

Sprawdź obecność pozycji w Katalogu!