Śmierć prędzej czy później dotknie każdego z nas. Temu, jak radzić sobie z utratą bliskich i jak oswoić się z myślą o własnym odejściu, poświęcona jest literatura tanatologiczna. Wybraliśmy pięć książek, które mogą być pomocne osobom pogrążonym w żałobie oraz opiekującym się ludźmi terminalnie chorymi lub w podeszłym wieku, ale nie tylko – refleksja nad śmiercią i umieraniem jest potrzebna każdemu.

 

 

5 książek o umieraniu

 

Elisabeth Kübler-Ross „Rozmowy o śmierci i umieraniu”

Elisabeth Kübler-Ross była lekarzem, przez wiele lat pracowała z terminalnie chorymi. Jej publikacje i wykłady wpłynęły na zmianę sposobów kontaktowania się pesonelu medycznego z osobami zbliżającymi się do kresu życia i doprowadziły do wypracowania standardów opieki hospicyjnej. „Rozmowy o śmierci i umieraniu” to klasyczna już książka, w której Kübler-Ross przekazuje swoją wiedzę i doświadczenia. Autorka przytacza rozmowy z pacjentami i przedstawia emocje towarzyszące człowiekowi w ostatnim etapie życia. Opisuje fazy, przez jakie przechodzi chory na wieść o zbliżającej się śmierci: od zaprzeczenia, przez gniew, targowanie się, depresję, aż do pogodzenia się i akceptacji. Emocje towarzyszące umieraniu są oczywiście różne u różnych ludzi, w zależności od ich postawy wobec śmierci, stopnia religijności, warunków życia oraz zachowania rodziny i opiekunów. Odchodzenie to naturalny proces, który personel medyczny i bliscy chorego muszą zrozumieć, by go nie utrudniać i móc zapewnić umierającemu jak największy komfort. Książka pozwala inaczej spojrzeć na śmierć i oswoić własne niepokoje i lęki związene z przemijaniem.

Elisabeth Kübler-Ross, Rozmowy o śmierci i umieraniu. Poznań : Media Rodzina, 1998 - książkę można wypożyczyć w filiach MBP nr 4, 5, 6, 11, 15, 22, 23, 26, 27, 37, 45, 57.


Elisabeth Kübler-Ross, David Kessler „Lekcje życia”

Autorzy przytaczają historie osób umierających i odwołując się do ich doświadczeń i przemyśleń zastanawiają się, jak dobrze przeżyć życie – jak wykorzystać je w pełni, jak je docenić, jak szukać w sobie i innych tego, co najlepsze. Piszą o tym, że życie wymaga od nas odrobienia paru lekcji: lekcji strachu, poczucia winy, gniewu, wybaczania, cierpliwości, miłości, zabawy, utraty, siły, autetyczności. Przerabiając te lekcje stopniowo osiągamy dojrzałość i wewnętrzny spokój, lepiej rozumiemy samych siebie i otaczający nas świat. Książka, zmuszając nas do spojrzenia na życie z perspektywy śmierci, sprzyja refleksjom nad tym, co dla nas ważne i skłania do rewizji wyznawanych wartości.

Elisabeth Kübler-Ross, David Kessler, Lekcje życia : specjaliści od śmierci i umierania zdradzają tajemnice życia. Poznań : Media Rodzina, 2014 - książkę można wypożyczyć w filiach MBP nr 1, 16, 29, 32, 57.

Stephen Levine „Kto umiera?”

Autor jest terapeutą, poetą i nauczycielem medytacji. Od wielu lat prowadzi warsztaty dla nieuleczalnie chorych i ich rodzin. W swojej książce, napisanej w duchu buddyzmu zen, przełamuje obecne w zachodniej kulturze tabu śmierci, wychodząc z założenia, że jedynie uświadomienie sobie i zaakceptowanie faktu, że musimy umrzeć sprawia, że bardziej cenimy życie, łatwiej nam uwolnić się od lęku i rozpaczy, odzyskać smak życia i poczucie sensu. Konstruktywne doświadczanie własnego przemijania jest w pewnym sensie kluczem do zrozumienia istnienia. Autor dzieli się z czytelnikami swoimi refleksjami i daje bardzo konkretne rady, proponuje różne medytacje i ćwiczenia, które są pomocne dla umierających i ich opiekunów. Książka pozwala inaczej spojrzeć nie tylko na śmierć, ale też na cierpienie, choroby i starość.

Stephen Levine, Kto umiera? : sztuka świadomego życia i świadomego umierania. Warszawa : Szafa, 2015 - książkę można wypożyczyć w filiach MBP nr 40, 57.


Renata Arendt-Dziurdzikowska „Możesz odejść, bo cię kocham”

Książka Renaty Arendt-Dziurdzikowskiej oswaja śmierć, próbuje odpowiedzieć na pytanie, czym ona jest i jak się do niej przygotować. Ponieważ tylko nieznane budzi lęk, warto dowiedzieć się o śmierci czegoś więcej. Autorka rozmawia z terapeutami oraz z osobami, które utraciły bliskich – w różnym wieku i w różnych okolicznościach. Sporo miejsca poświęca żałobie oraz bolesnym, ale watościowym doświadczeniom towarzyszenia bliskim w umieraniu. Opisuje obyczaje żałobne i rytuały, które oswajają śmierć w różnych kulturach i religiach. Ideą przewodnią książki jest przekonanie, że śmierć jest integralną częścią życia i tylko pogodzenie się z jej koniecznością uczy żyć najpełniej.

Renata Arendt-Dziurdzikowska, Możesz odejść, bo cię kocham : o śmierci, pożegnaniu i życiu po stracie. Warszawa : Zwierciadło, 2017 - książkę można wypożyczyć w filiach MBP nr 1, 5, 16, 22, 29, 44, 55, 57.


Remigiusz Grzela „Obecność”

Zbiór mądrych i poruszających rozmów o stracie bliskich i żałobie. O swoich doświadczeniach opowiadają między innymi Alicja Kapuścińska, Maria Iwaszkiewicz, Krystyna Janda i Julia Hartwig. Wywiady przeprowadzone przez Remigiusza Grzelę są osobiste, ale taktowne, bez banałów i patosu. Sporo w nich refleksji o pamięci i zapominaniu, obecności i nieobecności, pielęgnowaniu wspomnień, powolnej akceptacji pustki i samotności i oswajaniu nowej sytuacji, jaką stwarza śmierć bliskich.

Remigiusz Grzela, Obecność : rozmowy. Warszawa : Drzewo Babel, 2015 - książkę można wypożyczyć w filiach MBP nr 1, 44.

Początek strony